Kara Delikler Hakkında Bilgiler

Kara Delikler Hakkında Bilgiler

sola ok  Uzay

24.03.2016

1742 Gösterim

TSK Mehmetçik Vakfı
TSK Mehmetçik Vakfı
TSK Mehmetçik Vakfı

Kara Delikler Hakkında Bilgiler


Sonsuz büyüklükteki evren içinde korkunç gizemler barındırmaktadır. Bu sonsuzluk giderek daha hızlı bir şekilde büyümektedir. Evrenin içinde milyarlarca galaksiden daha da fazlası bulunmaktadır. Aklın alamayacağı büyüklükteki evren ve içindeki sayılmayacak kadar gezegen, galaksi ve nicelerinin bulunduğu yerde, insanlığın ne kadar küçük bir yer kapladığı bilinmektedir. Bütün bunların yanında bu büyük evrenin derinliklerinde insanlığın göremediği, duyamadığı, dokunamdığı ve en gelişmiş teknolojilerle bile anlamakta güçlük çektiği inanılmaz bir şeyler daha var. Yakınlarında bulunan her şeyi büyük bir hızla içine çekip yok eden korkunç kara delikler.

Kara Delik - Black Hole

Kara delikler, herhangi bir gözlem aletiyle görülemez. Çevrelerinde meydana getirdikleri etkiler ve değişiklikler sayesinde fark edilebilirler. Kara deliklerin en bilinen özelliği, yıldızları ve gezegenleri içlerine doğru çok yüksek bir hızla çekip, korkunç bir baskıyla sıkıştırmaları ve yok etmeleridir.

Bu korkunç kara delikler nasıl oluşmaktadır ? Bir varsayıma göre, Güneş'in boyutlarından daha büyük bir yıldız ömrünün sonunda büyük bir patlama yaşar. Patlayan bu yıldız, Güneş'in parlaklığından yaklaşık 100 milyon kat daha fazla parlar. Süpernova olarak isimlendirilen bu patlama sırasında yıldız dış bölümlerini uzaya doğru fırlatır ve yıldızın çekirdeği kendi içine doğru yüksek seviyede bir baskıyla sıkışmaya başlar. Bu büyük sıkışma o kadar büyük bir derecede olur ki, yıldızın çekirdeğini oluşturan madde, madde olma özelliğini kaybeder. Dünya'dan milyonlarca kat daha büyük olan bu yıldız, birkaç km2 lik alana sıkır ve çok büyük bir yoğunluğa ulaşır. Bunun sonucunda yıldız yakınında bulunan her şeyi içine çekerek yok eden bir kara deliğe dönüşür.


Oluşan bu kara delik, önüne çıkan tüm gezegenleri ve kendinden daha küçük boyutlarda olan diğer kara delikleri içine çeker ve yutar. Yuttukça boyutu büyür ve büyüdüğü müddetçe çekim kuvveti daha da artar.

Kara deliğin merkezinde bulunan çekim kuvveti inanılmaz seviyede fazla olduğundan dolayı zaman, Dünya'dakine göre çok daha yavaş akar.

Uzayda bulunan bir cisim kara deliğin merkezine ne kadar yakınsa, kara delik cismi o kadar hızlı ve güçlü çeker.

Kara deliklerin içine girildiğinde geri dönüş yoktur ve bu geri dönüşü olmayan kuşağa olay ufku denir. Olay ufkuna girmiş olan hiç bir cisim kara deliğin çekim kuvvetinden daha hızlı değildir. Hiç bir şekilde kara delikten kaçamaz. Bu çekimin kuvvetine şöyle örnek verilebilir; saniyede 300.000 km hıza sahip ışık bile kara deliğin olay ufkundan kaçamaz.

Kara Delik

Gözlemlenebilir evrendeki bilinen en büyük kara delik "sagittarius a"dır. Bu kara delik NGC 4889 adlı bir galaksinin merkezinde bulunmaktadır ve kütlesi Güneş'in kütlesinden 21 milyar kat daha fazladır. Bu kara deliğin olay ufkunun çapı tahminlere göre 125 milyar km2'dir. Bu kara deliğin boyutunun 9'da 1'a dahi, Güneş'te içinde olmak üzere, Güneş sisteminde bulunan tüm gezegenleri ve cisimleri tek bir seferde rahatlıkla içine çeker ve yok eder.

Dünya'ya en yakın olan kara delik 1600 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Bugüne kadar üretilmiş en hızlı uzay sondası (saniyede 70.220 mt) olan "Helios 2"nin bile oraya varması 7 milyon yıldan fazla sürecektir.

Teorik olarak düşünülürse, uzay gemisinden çıkan bir astronot, bir kara deliğin etkisine girdiği takdirde ne olur ?

Astronot ilk başta ışığında kara delik tarafından çekilecek olmasından dolayı garip bir manzarayla karşı karşıya gelirdi. Daha sonra, astronotun bedeninin hangi kısmı kara deliğin olay ufkuna ilk girerse, ilk o kısım yüksek çekime maruz kalırdı. Mesela astronot bu kuşağa ayakları öne gelecek bir biçimde girerse, astronotun bedeni ayaklarından başlayıp kara deliğin merkezine doğru büyük bir şiddetle çekilirdi ve bacaklarında inanılmaz şekilde bir uzama görülürdü. Buna spagettileşme deniyor. Böyle denmesinin sebebi, kara deliğin çekim gücüne maruz kalan cisim, bütün bir halde anında giremeyeceğinden dolayı, ilk olarak hangi bölgesi girerse o bölgesi kara deliğe çekileceğinden tıpkı bir spagetti (makarna) gibi uzayacak olmasıdır. Astronot, olay ufkuna tamamen girdiğinde ise bedeninin en küçük parçaları olan atomları dahi, kara deliğin çekim kuvvetinin etkisiyle birbirlerinden ayrılırdı. Bu nedenle bedeni paramparça olurdu. Spagettileşme olayını aşağıdaki hazırladığım bir görselde anlatmaya çalıştım.

Spagettileşme

Kara Delikler, sonsuza kadar hayatta kalamazlar. Hawking ışıması yaparak çok yavaş bir şekilde enerjilerini kaybederler. Hawking Işıması, kara deliklerin uzunca bir süre radyasyon yayıp kütlesini yitirmeleri ve buharlaşma olayıdır. Malesef hawking ışıması bugün elimizdeki teknoloji ile tespit edilebilecek bir ışınım değildir.

Teoriler arasında en çok kabul edilen solucan deliği teorisidir. Bir kağıtta bulunan 2 farklı nokta arasındaki en kısa yol, bu iki nokta arasına çizilecek düz bir çizgidir. Fakat kağıt katlayıp iki nokta üst üste getirildiği takdirde bu iki nokta arasındann kalem geçirip delik açılabilir. Böylece iki nokta arasındaki en kısa mesafe bulunmuş olur. Solucan deliklerinde de benzer bir teori varsayılmaktadır. Bu teoriye göre, kara deliğin içine girip kaybolan cisimler kara deliğin uzayı ve zamanı bükmesinden dolayı kara deliğin içindeki bir tünelden geçer ve zamanda yolculuk edebilirler. Diğer bir düşünceyle bu tünelden geçip uzayın farklı bir noktasına ışınlanabilirler.

Solucan deliği, kara delikleri ve beyaz delikleri birbirlerine bağlayan tünele verilen isimdir. Solucan deliği teorisine göre, solucan delikleri sayesinde farklı evrenler arası iletişim kurulabileceğine ve evrende solucan deliklerinin içinden geçerek kestirme bir şekilde seyahet etmenin imkanlı olabileceği iddia edilmektedir. Bu teori Yıldızlararası (Interstellar) filminde çok güzel bir şekilde işlenmiştir. Ayrıca kara delik, solucan deliği ve uzay zaman bükülmesi gibi konuları en iyi anlatan filmdir.

Solucan Deliği - Worm Hole


24.03.2016

Konu hakkında soru sorabilir veya yorumda bulunabilirsiniz.

İsim
Web Site
E-Posta
Mesaj
Henüz yorum yapılmamış.