Işık Hızıyla Karşılıklı Olarak Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?

Işık Hızıyla Karşılıklı Olarak Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?

sola ok  Uzay

19.11.2017

148 Gösterim

Işık Hızıyla Karşılıklı Olarak Birbirimize Yaklaşırsak Ne Olur?


İnsanın bilinen algısı kişiye, birbirine yaklaşmakta olan araçlardan birinde otururken karşıdaki aracın hızı konusunda yalan söyler. Örnek vermek gerekirse; bir araçla saatte 100 km hızla düz bir yolda ilerlerken karşıdan gelen bir araç bize doğru saatte 50 km hızla geliyorsa, bu; karşıdaki araçla birbirimize saatte 150 km hızla yaklaşıyoruz sonucunu doğurur. Ancak bu tam olarak doğru sayılmaz.

Albert Einstein'ın 1905'te ortaya attığı Özel Görelilik tam olarak bunu açıklamaktadır. Işık hızının bir limit olduğunu ve aşılamayacağından bahseder. Bu nedenle aracımız ışık hızında(saatte 300,000km) ilerlerken, karşıdan ışık hızında bir araç geldiği an, karşıdan gelen aracın hızını saatte 600,000 km olarak ölçemeyiz. Yani iki hızın toplamı yine ışık hızını geçmemelidir.

Bu durum bizim bilinen algımızda ciddi bir çelişki oluşturur. Oysa ilk araç örneğinde olduğu gibi hızların toplanması gerekmektedir ancak durum aslında öyle değildir.

Albert Einstein

Albert Einstein insanlığa, Özel Görelilik ile aslında iki hızın toplanmadığını, ışık hızına bağlı olan bir formül ile hesaplandığını gösterdi. Ancak söz konusu hızlar, ışık hızına kıyasla çok düşük olduğundan aradaki fark o kadar az kalıyor ki, neredeyse hızlar gerçekten toplanıyormuş gibi sanılıyor. Bundan dolayı günlük hayatta düşük hızlarda bu etki asla hissedilemez. Fakat doğru işlem tam olarak, iki hızın toplanması değildir. Yine de çok küçük bir fark olduğu için, hızların toplanması pratik ve doğrudur.

Söz konusu olay, yalnızca ışık hızı olduğu zaman bu etki fark edilmektedir. Örneğin; ışık hızının %75'i (0,75c) ile giden bir uzay aracında olduğumuzu varsayalım. Uzay aracının tam karşısından da bize doğru, ışık hızının %85'i (0,85c) hızla bir uzay aracı yaklaşmakta olsun. Artık karşıdan yaklaşmakta olan bu aracın hızının 0,75+0,85=1,60c olmayacağını, asla ışık hızını aşmayacağını biliyoruz. Ancak yine alışılan algımızın öngördüğü şekilde bu hız 0,85c'den büyük olacaktır. İşte bu hız aşağıdaki formülle hesaplanır:

Özel Göreleli Hız Formülü
U'x = (Ux - Vx) / 1 - (UxV / c2)

Formülde; eşitliğin solundaki terim( U'x ) karşıdan yaklaşmakta olan aracın bize göre görünen hızı, yani aradığımız değerdir. Sağ tarafta yer alan üssüz ifadesi( Ux ) ise gerçek değeri olan 0,85c'dir. Vx ise bizim aracımızın hızı olan 0,75c'dir.

Sayılar denklemde yerine koyulduğunda: Karşıdan bize yaklaşmakta olan aracın görünen hızını 0,977c, yani ışık hızının %97,7'si olarak bulunur. Bu hızlar arttıkça, çıkan sonuç da ışık hızına çok yakın değerler almaya başlar. Örneğin; 0,90c hızıyla 0,95c hızındaki bir araca yaklaşmak, onu 0,9973c yani ışık hızının %99,73'ü bir hızla yaklaşıyor olarak görmek demektir.

Işık Hızında Giden Araç

Gündelik hızlardaki küçük farkın ne kadar küçük olduğunu hesaplamak ise aslında matematiksel bir işkenceir. Mesela her yerde bahsettiğimiz ses hızı, ışık hızının yaklaşık olarak milyonda biri kadardır. Burada Özel Görelilik'ten faydalanılırsa; saatte 300 km hızla birbirine yaklaşan iki uçağın birbirlerini 599.999999999998 m/s gibi bir hızla birbirlerine yaklaşıyor olarak görmesi gerektiği hesaplanır. Bu ne ölçülebilecek, ne de ölçmenin bir anlamı olduğu bir hesaplamadır. Bundan dolayı gündelik hızlarda, yine algımızın bize söylediği gibi, hızlar toplanabilir.





19.11.2017

Konu hakkında soru sorabilir veya yorumda bulunabilirsiniz.

İsim
Web Site
E-Posta
Mesaj
Henüz yorum yapılmamış.

Bu İçerikler de İlginizi Çekebilir...

Işık Hızında Giden Bir Aracın Farları Açılırsa Ne Olur?
04.12.2016
945 Gösterim

Işık Hızında Giden Bir Aracın Farları Açılırsa Ne Olur?

Işık hızında giden bir aracın farları açıldığı zaman, farların hızı; aracın hızı + ışık hızı mı olur?

Uzay Hakkında 10 Sıra Dışı Bilgi
16.03.2016
1,634 Gösterim

Uzay Hakkında 10 Sıra Dışı Bilgi

Uzay hakkında birbirinden ilginç, sıra dışı 10 bilgi. 1 yıla yakın süredir uzayda yaşayan Scott Kelly hakkında önemli bulgular

Gezegenlerin İsimlerinin Nereden Geldiğine Dair Bilgiler
25.08.2016
1,530 Gösterim

Gezegenlerin İsimlerinin Nereden Geldiğine Dair Bilgiler

Güneş Sistemi'nde bulunan sekiz gezegenin, bir cüce gezegenin ve gezegenlerin birkaç doğal uydusunun adlarının nereden geldiğine dair bilgiler...

Evrenin En Yalnız Adamı
22.05.2016
1,187 Gösterim

Evrenin En Yalnız Adamı

Apollo 11 ile Ay'a yolculuk yapan ve Ay'da yürüyen ilk insanlar olan Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'i hemen herkes bilir. Peki ya Michael Collins ?

Uzayda Ölen Bir Kişiye Ne Olur ?
10.09.2016
2,312 Gösterim

Uzayda Ölen Bir Kişiye Ne Olur ?

Dünyada gerçekleşen ölümlerin sonrasında insan bedeni üzerinde gerçekleşen olaylar bilinmektedir. Peki uzayda ölen bir kişiye ne olur ?